Wel of geen onderzoek?

De laatste tijd valt het ons steeds vaker op: breed onderzoek wordt al snel genoemd door de basisschool als volgende stap. Vandaag zat ik nog bij een gesprek over de uitslag van een onderzoek. De bevindingen waren helder, maar de handelingsgerichte adviezen bleven summier.

Onderzoek gaat wat mij betreft pas echt waardevol zijn,  als het verder gaat dan een score…  Wanneer het helpt om te begrijpen hoe een kind leert, waar het vastloopt en wat er in de dagelijkse praktijk nodig is, dan zeg ik doen!

Een voorbeeld uit de  praktijk: ouders kloppen aan met een kind van net 5.

Er is al een breed onderzoek gedaan.

De conclusie: lage intelligentie.

Maar hoe betrouwbaar is zo’n beeld eigenlijk op die leeftijd, als een kind nog volop in ontwikkeling is en het kind op de 1e 2 basisscholen al snel weer werd weggestuurd?

Of een kind in groep 7, daar wordt aangedrongen op onderzoek, terwijl er in de klas nog weinig echt is geprobeerd. Nog geen gerichte interventies, althans sommige zijn kortdurend ingezet, maar school vond als snel dat dit toch niet lukt..

Begrijp mij niet verkeerd: onderzoek kan heel helpend zijn. Soms is het precies wat nodig is om scherp te krijgen wat een kind nodig heeft. Maar onderzoek is niet het startpunt omdat dat we van daaruit wel verder kunnen…. Een rapport verandert namelijk niet vanzelf de dagelijkse praktijk.

Als wij breed didactisch onderzoek doen, draait het voor ons niet om een cijfer of label. Ik kijk hoe een kind leert, wanneer het vastloopt, welke patronen zichtbaar zijn en vooral: wat dit vraagt van de omgeving.

Want vaak vraagt echte verandering ook iets van school, van de leerkracht, van de manier waarop we kijken naar het kind, hoe we afstemmen en begeleiden. Scholen voelen zich soms handelingsverlegen. Maar de vraag die ik dan stel: wat hebben zij nodig om weer handelingsbekwaam te worden? Want als de context hetzelfde blijft, verandert een onderzoeksverslag weinig.

Passend onderwijs begint wat mij betreft niet bij vaststellen van IQ of classificatie van gedragsstoornissen. Het begint bij goed kijken, eerlijk afstemmen en adviezen die morgen al verschil kunnen maken.